Tuesday, March 27, 2007

Η δική μας πολιτική αποσκοπεί στην αυτονομία

(Το καταστατικό της πρωτοβουλίας αυτόνομων Κέρκυρας)

Θεωρώντας ως αναγκαία την ύπαρξη ενός καταστατικού, μέσα από το οποίο θα ορίζεται η λειτουργία μας ως συλλογικότητα, κρίνουμε πως είναι σκόπιμο να παραθέσουμε συνοπτικά τους λόγους που μας οδήγησαν στην δημιουργία του. Καταρχήν το καταστατικό αποτελεί ένα εργαλείο για μας τους ίδιους. Χωρίς να αποτελούν θέσφατο –καθώς εμείς οι ίδιοι που τις διατυπώνουμε, μπορούμε ανά πάσα στιγμή να τις θέσουμε υπό αμφισβήτηση– οι αρχές που εκφράζονται σε αυτό μας επιτρέπουν κατόπιν της κοινής μας συμφωνίας επάνω σε αυτές να ελπίζουμε σε μια υπεύθυνη στάση του καθένα μας απέναντι στην ομάδα. Δεύτερον το καταστατικό επιτρέπει σε όποιον επιθυμεί να μας προσεγγίσει να έχει μία εικόνα για την συλλογικότητα και το που κινούμαστε, ενώ παράλληλα λειτουργεί αποτρεπτικά στην ενδεχόμενη δημιουργία μιας άτυπης ιεραρχίας με βάση την παλαιότητα των μελών. Μια τέτοια ιεραρχία θα ήταν δυνατόν να προκύψει ως αποτέλεσμα της μειονεκτικής θέσης, στην οποία θα βρισκόταν ένα νέο μέλος, καλούμενο για παράδειγμα να «ερμηνεύσει» προϋπάρχουσες μεταξύ μας προφορικές συμφωνίες. Τέλος, η λειτουργία της συλλογικότητας εντός ενός συγκεκριμένου πλαισίου αποτελεί ταυτόχρονα πολιτικό πρόταγμα. Θεωρούμε πως δεν μπορεί να υπάρξει κοινωνία χωρίς θεσμούς. Η ελευθερία δεν συνίσταται στην απουσία θεσμών και νόμων, αλλά στην διαμόρφωσή τους ισότιμα από όλους. Με αφετηρία αυτήν την διαπίστωση και επιδιώκοντας το εγχείρημά μας να είναι διαφήμιση της κοινωνίας που θα θέλαμε, αυτοθεσμιζόμαστε, θεσπίζοντας αμεσοδημοκρατικές διαδικασίες.

Η απουσία νοήματος που χαρακτηρίζει τις σύγχρονες δυτικές κοινωνίες δεν μπορεί παρά να πλήττει και την γλώσσα, όπου εκφράζεται με την διαστρέβλωση των σημασιών. Με την τρέχουσα σημασιοδότηση η πολιτική καθίσταται συνώνυμη της δολοπλοκίας και τις δημαγωγίας. Από την στιγμή, λοιπόν, που ορίζουμε την δραστηριότητά μας ως πολιτική είμαστε υποχρεωμένοι να παρέχουμε τις απαραίτητες διευκρινήσεις. Σε αντίθεση με το σύγχρονο συλλογικό φαντασιακό, σύμφωνα με το οποίο η πολιτική δεν είναι παρά το πεδίο δράσης «ειδικών», επιφορτισμένων με το καθήκον να αποφασίζουν για λογαριασμό της κοινωνίας, εμείς αντιλαμβανόμαστε την πολιτική ως το πεδίο της γνώμης, όπου οι γνώμες όλων είναι ίσες. Για εμάς η πολιτική είναι η δραστηριότητα εκείνη, που αποσκοπεί στον μετασχηματισμό των θεσμών της κοινωνίας προς κατεύθυνση τέτοια, ώστε να λειτουργούν ενισχυτικά της αυτονομίας.

Από την στιγμή που μιλάμε για αυτονομία και για τους λόγους που ήδη προαναφέραμε, αισθανόμαστε την ανάγκη και πάλι, να γίνουμε πιο σαφείς. Καταρχήν μιλάμε για κοινωνική και ατομική αυτονομία, που είναι μεταξύ τους αξεχώριστες. Δεν μπορούν να υπάρξουν πραγματικά αυτόνομα άτομα που να μην είναι δημιουργήματα μιας αυτόνομης κοινωνίας και αντιστρόφως. Η συντριπτική πλειοψηφία των γνωστών σε μας κοινωνιών στην διάρκεια της ιστορίας είναι ετερόνομες. Ενώ αυτοθεσμίζονται, αποδίδουν την θέσμιση τους σε εξωκοινωνικούς παράγοντες –είτε πρόκειται για τον θεό, είτε για τους «νόμους της αγοράς» και τον «ορθολογισμό»– επιδιώκοντας έτσι να την θέσουν στο απυρόβλητο από κάθε αμφισβήτηση. Το ζητούμενο για μας είναι η συνειδητή αυτοθέσμιση της κοινωνίας. Η επίγνωση από μέρους της ότι οι θεσμοί της και οι νόμοι της είναι αποτέλεσμα της δικής της βούλησης και ως δημιούργημα δικό της μπορούν να τεθούν ανά πάσα στιγμή υπό αμφισβήτηση στα πλαίσια μιας αναστοχαστικής διάθεσης.

.

Λειτουργία της συνέλευσης

- Η τακτική συνέλευση της ομάδας είναι εβδομαδιαία.

- Η λήψη των αποφάσεων γίνεται πλειοψηφικά. Αυτό όχι επειδή πιστεύουμε ότι «η πλειοψηφία έχει πάντα δίκιο», αλλά επειδή δεν αναζητούμε καμία, υπαγορευόμενη φερ' ειπέιν απο τον “ορθό λόγο”, «απόλυτη αλήθεια» – δεν πιστεύουμε, ασφαλώς, πως μπορούμε να εκφρασθούμε με ανάλογους όρους, επιδιώκοντας να μιλήσουμε για την κοινωνία και την ιστορία. Αντίθετα, όπως ήδη είπαμε, αντιλαμβανόμαστε την πολιτική ως πεδίο της γνώμης, επομένως επιλέγουμε τη γνώμη των περισσοτέρων, γνωρίζοντας ότι πρόκειται ακριβώς για αυτό. Για μια γνώμη που μπορεί στο μέλλον να αναθεωρηθεί. Κατόπιν αυτών κρίνουμε σκόπιμο να διασαφηνίσουμε, αποσκοπώντας στην αποφυγή τυχών συγχύσεων, πως η προαναφερθείσα αντίληψη σε καμία περίπτωση δεν συνεπάγεται ότι ενδίδουμε στο σχετικισμό, αποδεχόμενοι πως ό,τι είναι δυνατόν να λεχθεί είναι ισοσθενές. Θεωρούμε αντίθετα πως μια αυστηρή λογική οφείλει να διέπει τη σκέψη μας.

- Για να διασφαλισθεί η ισότιμη συμμετοχή όλων των μελών στην διαμόρφωση των αποφάσεων ακολουθείται η παρακάτω διαδικασία. Καταρχήν κάθε μέλος τοποθετείται πάνω στο εκάστοτε υπό συζήτηση θέμα. Κατά την διάρκεια της τοποθέτησής του δεν διακόπτεται παρά μόνο για σύντομες διευκρινιστικές ερωτήσεις. Η διακοπή γίνεται με ανάταση του χειρός προς αυτόν/-ην. Εκτενέστερες διευκρινήσεις μπορούν να ζητηθούν μετά το τέλος της τοποθέτησης του/της. Μετά την τοποθέτηση όλων των μελών διεξάγεται συζήτηση, κατόπιν της οποίας, εφόσον πρόκειται να παρθεί μια απόφαση, διεξάγεται ψηφοφορία, αφού ανακεφαλαιωθούν οι διατυπωμένες απόψεις. Το λευκό απαγορεύεται καθώς, όπως ήδη είπαμε, θεωρούμε πως στην πολιτική όλοι μπορούν και οφείλουν να εκφράζουν γνώμη.

- Σε κάθε κύκλο συζητήσεων οι τοποθετήσεις ξεκινούν με άλλο μέλος.

- Όλα τα μέλη έχουν ίσο δικαίωμα λόγου.

- Σε περίπτωση που η πλειοψηφούσα άποψη δεν συγκεντρώνει το 50%, η διαδικασία επαναλαμβάνεται ανάμεσα στις δύο πρώτες σε ψήφους απόψεις.

- Σε περίπτωση ισοψηφίας η απόφαση βγαίνει με κλήρωση, εφόσον δεν υπάρχει ένσταση από κάποιο μέλος.

- Σε κάθε συνέλευση ένα διαφορετικό μέλος αναλαμβάνει το ρόλο του συντονιστή, φροντίζοντας για την τήρηση της διαδικασίας, όντας επιφορτισμένο να συνοψίζει τις κατατεθειμένες προτάσεις κλπ.

- Οι αποφάσεις της συνέλευσης έχουν δεσμευτικό χαρακτήρα για όλα τα μέλη, τα οποία υποχρεούνται να συντάσσονται με αυτές, από τη στιγμή που παρέχεται η δυνατότητα της ισότιμης, από κοινού διαμόρφωσης τους, δίχως αυτό να συνεπάγεται πως όσοι εκφράζουν μειοψηφικές θέσεις οφείλουν να τις εγκαταλείψουν.

- Όλα τα μέλη οφείλουν να παρίστανται στις συνελεύσεις, εφόσον δεν συντρέχει σοβαρός λόγος απουσίας τους.

- Η συλλογικότητα είναι ανοιχτή σε νέα μέλη. Για να γίνει κάποιος μέλος, πρέπει να του έχουν επιδοθεί το καταστατικό και τα πρόσφατα κείμενα της ομάδας. Κατόπιν αυτού πρέπει να μετάσχει σε δύο συνεχόμενες συνελεύσεις με ίσο δικαίωμα λόγου, αλλά χωρίς την δυνατότητα ψήφου. Στη συνέχεια εφόσον το επιθυμεί, μπορεί να γίνει μέλος της συλλογικότητας.

- Είναι δυνατό να διατηρεί κανείς μια πιο χαλαρή σχέση με την ομάδα, εφόσον για οποιονδήποτε λόγο δεν επιθυμεί να γίνει μέλος της, συμμετέχοντας στις συνελεύσεις χωρίς, όμως, να διαθέτει δικαίωμα ψήφου.

- Για την κάλυψη των εξόδων που προκύπτουν από τις δραστηριότητες της η συλλογικότητα διατηρεί ταμείο, το οποίο συντηρείται από τη μηνιαία εισφορά των μελών. Ταμίες γίνονται όλα τα μέλη εκ περιτροπής ύστερα από σχετική κλήρωση. Ο ταμίας είναι υπόλογος στην συνέλευση και ανακλητός. Η θητεία του είναι 2μηνη.

- Το καταστατικό μπορεί να τεθεί ανά πάσα στιγμή υπό αμφισβήτηση από οποιοδήποτε μέλος, το οποίο όμως οφείλει να διατυπώσει εναλλακτική πρόταση αναφορικά με τα υπό αμφισβήτηση σημεία. Σε περίπτωση αμφισβήτησης του καταστατικού ορίζεται έκτακτη συνέλευση για την συζήτηση της ενδεχόμενης μεταβολής του. Εφόσον δεν υπάρξει αμφισβήτηση του καταστατικού στο διάστημα ενός χρόνου, για να αποφευχθεί το ενδεχόμενο να γίνει το καταστατικό ξένο προς την ομάδα ή η τήρησή του να αποκτήσει διαδικαστικό χαρακτήρα, αφιερώνεται μια συνέλευση στην συζήτηση και επεξεργασία του.